Of je nu nieuw bent in de wereld van whisky (zo ja, welkom!) of dat je het verschil weet tussen single malts en bourbon, het is altijd belangrijk om te begrijpen wat je koopt. Door te leren hoe je een whisky-etiket leest, ben je beter voorbereid om verstandige aankopen te doen en vol vertrouwen je keuze te maken.
Binnen de categorie whisky vallen héél veel ‘soorten’, het zijn allemaal whisky’s, maar de ene fles whisky is weer anders dan de ander. Niet alleen qua uiterlijk, zéker ook qua vloeistof! Enkele termen die je terug kunt vinden op je whisky-label om te weten wat je koopt zijn de volgende;
BLENDED WHISKY
Een blended whisky is een mix/mengsel/blend van verschillende soorten whisky’s en soms ook neutrale alcohol, kleurstoffen en aroma’s. In whiskytermen is een blend een mengsel van twee of meer whisky’s die samen gebotteld worden en vervolgens verkocht worden als één whisky. Het is meestal een mengsel van een of meer hoogwaardige single malt whisky’s met minder dure graanwhisky’s, veelal op grotere schaal gedistilleerd.
BLENDED MALT
Blended malt (in landen buiten Europa ook wel eens aangeduid als ‘vatted malt’) duidt op een whisky die is samengesteld uit single malt whisky’s van twee of meerdere distilleerderijen. Bijv. een whisky gemaakt van 1/2 Caol Ila en 1/2 Laphroaig wordt verkocht onder de naam Blended Malt.
SINGLE MALT
Deze term verwijst naar een malt whisky die in één distilleerderij is gedistilleerd. In de EU betekent dit dat de whisky in koperen distilleerketels moet worden gedistilleerd en dat er gemoute gerst als graan moet worden gebruikt. Bovendien moet de whisky, indien het een Schotse of Ierse whisky betreft, minimaal drie jaar rijpen. Een single malt is niet meer en niet minder dan het product van één en dezelfde distilleerderij. Dus niet uit één vat of één partij, maar uit één distilleerderij. Zo kan een fles Bowmore single malt whisky het resultaat zijn van een ‘blend’ (mix) van verschillende distillatierondes of vaten, zo lang ze maar allemaal bij Bowmore gemaakt worden!
SINGLE CASK
Wanneer je het woord Single Cask op een label ziet staan, betekent dit dat de whisky in de fles uit slechts één enkel vat is gekomen. De grootte van het vat is niet beperkt, maar het is vaak een standaard vat van ca. 200 liter/250 liter van Amerikaans eikenhout. Wanneer je een Single Cask whisky koopt is het belangrijk om te weten op wat voor vat de whisky gerijpt heeft, aangezien er verschillende variaties zijn zoals ex-bourbon, ex-sherry, ex-port of ex-wijnvat o.a.
CASK STRENGTH
Dit betekent dat de whisky gebotteld wordt op de vatsterkte die bereikt is na een bepaalde rijpingsperiode. Oftewel; de whisky wordt niet terug verdund! Vaak bevatten Cask Strength whisky’s een alcoholpercentage van meer dan 46%, maar officieel is 40% het minimum (minder dan 46% alc. wordt vaak alleen bij heel oude whisky’s bereikt!)
NON-CHILL FILTERED (niet koud gefilterd)
Koude filtratie is een industrieel proces waarbij congeners uit whisky worden verwijderd om deze esthetisch transparant te maken. Deze congeners en deeltjes bevatten echter smaak en textuur, en het verwijderen ervan kan het eindresultaat beïnvloeden. Merken die hun producten NIET koud filteren, vermelden de term ‘niet koud gefilterd’. Als u deze vermelding niet ziet, ga er dan vanuit dat uw whisky koud gefilterd is.
LEEFTIJDSAANDUIDING
Wanneer er op een fles whisky een leeftijdsaanduiding staat zoals bijv. 12 years old, betekent dit dat de whisky in die fles allemaal minimaal 12 jaar oud moet zijn. De whisky heeft dan dus 12 jaar gerijpt in een eikenhouten vat. Oudere whisky’s mogen worden toegevoegd aan jongere whisky’s, maar de leeftijd van de jongste whisky die in de fles zit, is de leeftijd die op het whiskylabel vermeld moet worden. Steeds vaker komen er whisky’s zonder leeftijdsaanduiding op de markt, dit noemen we NAS – No Age Statement whisky’s.
CASK FINISHED
Wanneer een whisky gefinisht is, betekent dit dat de whisky na een eerste rijping (meestal op een ex-bourbon vat) nog een tweede rijping krijgt op een ander vat. Dit kan van alles zijn, zo lang het maar een eikenhout vat betreft, waar meestal een andere drank ingezeten heeft. Zo geef je de whisky meer laagjes en smaken mee, een veelgebruikte methode om extra diepgang en finesse toe te voegen aan de whisky.
DOUBLE CASK / TRIPLE CASK
Wanneer je op een label Double Cask of Triple Cask of Double Matured ziet staan, betekent dit dat de whisky gerijpt heeft op meerdere type vaten. Anders dan bij een finish, waar de whisky eerst op het ene vat en daarna op een ander vat rijpt, wordt hier bedoeld dat een deel van de whisky rijpt op vat A, en een deel op vat B (en zelfs vat C) en dan later gehuwd wordt voor het in de fles gaat. Dus bij bijv. een Balvenie Double Cask rijpt een deel van e whisky op ex-Bourbon vaten, en een deel op ex-Sherry vaten en dan worden die samengevoegd alvorens deze gebotteld wordt.